ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Τα στάδια ανάπτυξης του λόγου και της ομιλίας και οι ενδείξεις ώστε να αναζητήσουν έγκαιρα βοήθεια οι γονείς από τους ειδικούς:

Έως 12 μηνών:
1) καταλαβαίνει απλές οδηγίες ή εντολές
2) λέει ‘’μαμά’’, ‘’μπαμπά’’
3) Ανταποκρίνεται όταν ακούει το όνομά του
Έως 18 μηνών:
1) καταλαβαίνει απλές οδηγίες και προτάσεις
2) ονομάζει οικεία αντικείμενα
3) εμπλουτίζει το λεξιλόγιό του
Αναζήτηση βοήθειας: Αν το παιδί σταματήσει να μιλάει ή αν η ομιλία του παραμένει στάσιμη ή παρουσιάζει ενδείξεις ότι χειροτερεύει.
Έως 2 χρονών:
1) καταλαβαίνει σύνθετες οδηγίες
2) λέει το όνομά του, χρησιμοποιεί προτάσεις με 2-3 λέξεις
Αναζήτηση βοήθειας: Αν το λεξιλόγιό του εκτός από μαμά και μπαμπά διαθέτει ελάχιστες λέξεις. Αν η ομιλία του είναι δυσκατάληπτη. Αν δεν συνδυάζει 2 λέξεις για να σχηματίσει σύντομες φράσεις και προτάσεις.
Έως 3 χρονών:
1) καταλαβαίνει απλές ιστορίες
2) χρησιμοποιεί προτάσεις
3) κάνει ερωτήσεις
4) χρησιμοποιεί πληθυντικό και προθέσεις
Αναζήτηση βοήθειας: Αν η ομιλία παραμένει δυσκατάληπτη. Χρησιμοποιεί μόνο λίγα ρήματα ή και καθόλου άρθρα ή επίθετα. Δεν χρησιμοποιεί πληθυντικό. Δεν κάνει απλές προτάσεις.
Έως 4 χρονών: η ομιλία του παιδιού πλησιάζει περισσότερο αυτή των ενηλίκων, όσον αφορά τη γραμματική και το συντακτικό.
Αναζήτηση βοήθειας: Αν δυσκολεύεται να αρχίσει μία πρόταση. Αν επαναλαμβάνει συλλαβές ή λέξεις. Αν χρησιμοποιεί μικρές και όχι σωστά οργανωμένες προτάσεις. Αν η ομιλία του δεν είναι πάντα κατανοητή. Αν δεν μπορεί να διηγηθεί απλά και πρόσφατα γεγονότα.
Πότε πρέπει να απευθυνθεί κάποιος σε έναν Λογοθεραπευτή;
Ανάλογα με την περίπτωση, συνοπτικά θα αναφέρω μερικά συμπτώματα σύμφωνα με τα οποία οι γονείς θα ήταν καλό να απευθυνθούν σε κάποιον ειδικό, ο οποίος θα αποκλείσει ή γνωματεύσει κάποιο πιθανό πρόβλημα λόγου και ομιλίας στα παιδιά. Έτσι όταν ένα παιδί:
  • Δεν μιλάει καθαρά, η ομιλία του δεν είναι κατανοητή από τους γύρω
  • Δεν αντιδρά στους ήχους, στην ομιλία, στους θορύβους
  • Δεν έχει λεξιλόγιο ανάλογο της ηλικίας του, δεν μπορεί να σχηματίσει δομημένες προτάσεις
  • Δεν μπορεί να περιγράψει, να διηγηθεί πρόσφατο γεγονός ή ιστορία, βάζοντας σε σωστή χρονική σειρά τα γεγονότα, αναφέροντας τα πρόσωπα που πήραν μέρος, τον τόπο, το χρόνο, να οργανώσει και να διατυπώσει σωστά τη σκέψη του
  • Κάνει στερεότυπες κινήσεις, ηχολαλίες, δεν έχει βλεμματική επαφή και επικοινωνία με τους γύρω, αντιδρά έντονα σε κάποιους θορύβους ή στην αλλαγή περιβάλλοντος και προσώπων
  • Δείχνει να μην κατανοεί λέξεις, φράσεις, να μην εκτελεί εντολές
  • Είναι τριών χρονών και ο λόγος του περιορίζεται σε συλλαβές ή λέξεις απλές ή καθόλου φράσεις ή είναι δυσνόητος
  • Έχει δυσκολίες στη ροή του λόγου, δηλαδή επαναλαμβάνει φθόγγους, συλλαβές ή λέξεις, έχει συσπάσεις στο πρόσωπο ή ανοιγοκλείνει τα μάτια, δυσκολίες στην αναπνοή
  • Έχει δυσκολίες στην ανάγνωση – γραφή – ορθογραφία, στην οργάνωση και διατύπωση των σκέψεων, στη μνήμη.
  • Δεν χρησιμοποιεί άρθρα, προθέσεις, επιρρήματα, αντωνυμίες, σωστούς χρόνους στα ρήματα
Εξίσου σημαντικές ενδείξεις είναι οι:
  • Δυσκολίες στη μνήμη (οπτική – ακουστική)
  • Διάσπαση προσοχής, συγκέντρωσης – υπερκινητικότητα
  • Δυσκολίες στη λεπτή κινητικότητα
  • Δυσκολίες στον προσανατολισμό στο χώρο (διάκριση αριστερό – δεξί), στο χρόνο (π.χ. πρωί – μεσημέρι – απόγευμα – βράδυ, πριν – τώρα – μετά κ.α.)
  • Δυσκολίες στην αντίληψη αλληλουχίας π.χ. επανάληψη αριθμών με τη σειρά, μέρες της εβδομάδας, πρώτο – δεύτερο – τρίτο κ.α.

Ποιες περιπτώσεις παιδιών έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να παρουσιάσουν Μαθησιακές Δυσκολίες;
Μαθησιακές Δυσκολίες παρουσιάζουν συνήθως τα παιδιά που έχουν γλωσσική ανωριμότητα ή καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου, δυσφασία, δυσλεξία, δυσαριθμησία, σύνδρομο ελλειμματικής συγκέντρωσης, προσοχής, υπερκινητικότητα, διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές, αισθητηριακές διαταραχές, οριακή νοημοσύνη και σύνδρομα.

Ποιες είναι οι ενδείξεις εμφάνισης των Μαθησιακών Δυσκολιών;
Τα πρώτα συμπτώματα κάνουν την εμφάνισή τους σε ηλικία 4 έως 5 ετών. Όταν δηλαδή το παιδί σε αυτή την ηλικία δεν μπορεί να κατανοήσει και να εκφραστεί άνετα. Δηλαδή δεν μπορεί να μιλήσει κατανοητά, να σχηματίσει σωστά δομημένες προτάσεις, να περιγράψει μία εικόνα, να διηγηθεί ένα παραμύθι ή ένα πρόσφατο γεγονός, να βάλει σε μία σωστή χρονική σειρά, δηλαδή να οργανώσει και να διατυπώσει σωστά τη σκέψη του. Αργότερα στο σχολείο έχει δυσκολίες στη γραφή – ανάγνωση, δυσανάγνωστο γράψιμο, πολλά ορθογραφικά λάθη. Ξεχνάει αυτά που έχει διαβάσει, έχει δυσκολίες στην απομνημόνευση, έχει δυσκολίες στην κατανόηση.

Τι συνέπειες έχουν οι Μαθησιακές Δυσκολίες;
Η μη έγκαιρη αντιμετώπιση των Μαθησιακών Δυσκολιών έχει ως συνέπειες:
  • Χαμηλή επίδοση στα μαθήματα όπως ανάγνωση και γραφή και μπορεί να εξελιχθούν σε σοβαρά μαθησιακά προβλήματα – δυσκολίες προσαρμογής στο σχολικό περιβάλλον 
  • Εκδήλωση άγχους και ευερεθιστότητα, ξεσπάσματα θυμού ή επιθετικότητας – συνεσταλμένα και απομονωμένα παιδιά
  • Ανωριμότητα στην κοινωνική και συναισθηματικής τους ανάπτυξη
  • Χαμηλή αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση στην οργάνωση λόγω των επικοινωνιακών τους δυσκολιών.